Ту дар тифлӣ аз ман даст кашидӣ, ҳоло омадаӣ, ки соҳиби хона ва алимент шавӣ? Умедвор машав! — гуфт духтар.
Марина Петровна рӯбарӯи хонаи рақами ҳабдаҳ истода, сигори «Вирҷиния Слимз» дар даҳон, асабиёна пошнаи туфлиро туқ-туқ ба асфалт мезад.
Хона нӯҳошёнаи кӯҳна буд. Рангубораш дар даромадгоҳҳо аз байн рафта ва кондитсионерҳо дар деворҳо гӯё кашол буданд. Албатта, ки ин бинои муқаррарии маҳалли сукунати аҳолӣ буд. Лекин он барои Марина Петровна ҳамчун як кони ганҷ ба назар мерасид.
— Канӣ, нозанини ман ба ягон қарор омадӣ? — мегуфт ӯ худ ба худ. Ва дуди сигорро охирин бор чуқур кашиду пасмондаи онро ба ахлотқуттӣ партофт.
Марина Петровна зани панҷоҳу сесолаи харобандоми мӯйҳояшро ба ранги малла оро дода, дар теппаи сар ба шакли тугунча баста буд. Ӯ рӯи дароз, рухсораи барҷаста ва чашмони серҳаракати айёрона дошт.
Вай костюми рангаш кабуди баландро, ки бо вуҷуди солҳо истифода шудан ҳоло ҳам бадошт менамуд, ба бар карда буд.
Дар пойҳо туфлиҳои сиёҳи қаиқшакли пошнааш миёна, дар даст сумкаи чармини фарсуда дошт. Вай вориди даромадгоҳ шуда, бо лифт ба ошёнаи панҷум баромад.
Дар рӯбарӯи квартираи чилу ҳафтум қарор гирифта, мӯйҳояшро ба тартиб дароварда, занги дарро пахш кард.
Ҳанӯз садои занг хомӯш нашуда, дар кушода шуд. Гӯё касе бо омодагӣ зангро интизорӣ мекашид.
Дар остона зани ҷавони тақрибан бисту ҳаштсолаи миёнақад, ки мӯйҳои сиёҳи ба шакли кокул бофташуда дошт, пайдо шуд. Вай рӯи кулчамонанд, чашмони сарди хокистарӣ ва хавотиролуд дошт.
— Алёна? — нобоварона садо баровард Марина Петровна.
— Ҳа, ин ман, — кӯтоҳак ҷавоб дод зани ҷавон аз ҷояш наҷунбида.
— Ман… ман модари ту ҳастам.
— Медонам. Чӣ мехоҳӣ?
Мария Петровна худро гум кард. Вай ба ин вохӯрӣ ду ҳафта тайёрӣ дид, чӣ гуфтанашро машқ карда, ҳар ҳарф ва суханро фикр карда баромада буд. Лекин ҳайҳот ҳоло ҳамаи инҳо аз ёдаш рафт.
— Ба хона дароям майлаш? Гуфтугӯ кардан лозим.
— Дар ҳамин ҷо истода гапатро гӯй. Ба ту расо панҷ дақиқа вақт медиҳам.
Алёна ба тан костюми варзишии хонагии хокистарранг ва ба пойҳояш шиппак пӯшида буд.
Ягон зару зевар надошт, истифодаи ягон хел косметика дар ӯ эҳсос намешуд. Ба назар чунин мерасид, ки ҳарчанд мондаю хаста намояд ҳам, бо қомати рост ҳамчун сарбози муҳофиз остонаю дари хонаашро ҳифз мекунад.
— Алёна, духтарам, ман мефаҳмам, ки ту нисбати ман хашмгин ҳастӣ…
— Хашм? — сухани ӯро бурид Алёна. — Ман нисбати ту хашм надорам. Қаҳру ғазаб нисбати он одамоне гирифта мешавад, ки дар ҷамъият қадре дошта бошанд. Шахсан ту барои ман касе нестӣ.
— Охир ман модари ту ҳастам!
— Модар? — Алёна писханд зад.
— Модар — ин касест, ки кӯдакро тарбия мекунад, мехӯронад, мепӯшонад, табобат мекунад, роҳи ҳаётро таълим медиҳад.
Аммо ту кистӣ? Ту ҳамоне нестӣ, ки дар таваллудгоҳ аз баҳрам баромадӣ ва бисту ҳашт сол гумном будӣ.
Марина Петровна ҳис кард, ки чизе ба қафаси сина фишор меорад. Вай пешакӣ медонист, ки ин вохӯрӣ осон намегузарад. Лекин то ин дараҷа буданашро тасаввур ҳам намекард.
— Ман ҷавонзани беақл будам. Ҳамагӣ бисту панҷ сол доштам. Чӣ будани модар шуданро сарфаҳм намерафтам…
— Бисту панҷ сол? — абрӯвонашро баланд кард Алёна. — Охир ин понздаҳсолагӣ нест-ку! Дар бисту панҷсолагӣ одам бо каллааш кор мекунад.
— Алёна, хоҳиш мекунам, имкон деҳ, ба ту фаҳмонам.
— Ба фаҳмонидан ҳоҷат нест. Роҳи ҳаётии худро бе ман худ интихоб кардаӣ. Ана, ҳамин тавр чӣ хеле ҳаст, зиндагиатро идома деҳ. Бе ман.
Алёна хост дарро бипӯшад. Аммо Мария Петровна чаққонӣ карда, пояшро кӯндаланг ба остона гузошт.
— Сабр кун! Ман таклифе дорам.
— Чӣ хел таклиф?
— Ман медонам, ки ту танҳо зиндагӣ мекунӣ. Оила надорӣ. Ман ҳам танҳоям. Мо ҳарду метавонистем забон ёфта, якҷо зиндагӣ карда, қусури солҳои барбод рафтаро барорем.
— Қусурашро барорем мегӯӣ, — такрор кард Алёна ва дар сухани ӯ истеҳзое садо дод, ки Мария Петровнаро ба ташвиш овард. — Амиқан чӣ пешниҳод дорӣ?
— Масалан ман … хаёл кардам, ки мумкин баъзан ба меҳмонии ту оям ва ту ба меҳмонии ман.
То аз наздик шинос шавем ва ба ҳамдигар дар бораи ҳаёти худ нақлҳо кунем.
— Ва зиндагиат дар куҷост?
— Алҳол дар як ҳуҷраи танги коммуналӣ зиндагӣ мекунам. Тасмим дорам ба манзили беҳтар бикӯчам. Алёна чӣ мешуд, ки … якҷо зиндагӣ кунем. Охир квартираи ту калон аст…
Ана, барои чӣ омадааст, ба худ андешид Алёна.
— Фаҳмо, — гуфт ӯ. Ба ту квартира лозим?
— Не, не, ҳаргиз ин тавр нест! — саросема ҷавоб дод Марина Петровна. — Ман мехоҳам муносибатҳоро бо духтарам ба роҳ монам. Квартира — чизи асосӣ нест.
— Набошад, дар ҳамон ҳуҷраи коммуналиат зиндагӣ кардан гир! Аз ҳамон ҷо истода, барои раҳандозӣ намудани муносибатҳо кӯшиш кун!
— Алёна, ин қадар сангдил машав. Охир ман модарат ҳастам!
— Бори дигар ин калимаи муқаддасро такрор мекунӣ, — бо ҳамин дар ба биниат мефарорам, оромона гуфт Алёна. — Ман модар дорам.
Ӯро Галина Ивановна мегӯянд. Вай китобдор аст. Маро дар боғчаи бачагон ба воя расонидааст. Вай ҳар рӯз наздам омада, ба ман афсонаҳо мехонд, барои омодагӣ ба дарсҳо кӯмак мекард. Дар ҳаждаҳсолагӣ бо ёрии ӯ ба донишкада дохил шудам. Ана ҳамин зани фаришта модари ман аст.
— Лекин туро ман таваллуд кардаам!
— Таваллуд кардиву партофта рафтӣ. Гурбаҳо ҳам гурбачаҳо мезоянд. Ҳамин, ки устухонашон каме шах шуд, онҳо ба ҳар тараф гурехта мераванд. Ҳамин хислат оилашавии гурбаҳоро мушкил мегардонад. Куку ҳам дар лонаи дигар паррандагон тухм гузошта, вазифаашро гӯё иҷро мекунад. Ту аз ҳамон гурба ва куку чӣ фарқ дорӣ!
Марина Петровна ҳис кард, ки чи гуна ғайриихтиёр ашкҳо косахонаи чашмро пур карданд. Вай чунин истиқболро ҳаргиз умедвор набуд.
— Алёна, ман ба хатоҳо роҳ додаам. Инро мефаҳмам. Лекин охир як умр бо хотироти гузашта зиндагӣ кардан хуб нест. Биё аз нав зиндагиро аз саҳифаи тоза оғоз намоем.
— Аз саҳифаи тоза, мегӯӣ? — Алёна хандид, аммо хандаи ӯ бисёр ҳам дурушт баромад. — Ба фикри ту тамоми ин солҳо ман бо чӣ машғул будам? Ман аз саҳифаи тозаи оҳарӣ ҳаётамро оғоз намудам. Фақат бе ту.
— Охир мо хешовандонем! Хешовандони ҳамхун!
— Хун — ҳанӯз маънои оиларо надорад. Оила ин шахсоне, ки дар паҳлӯят ҳастанд ва дар мавриди зарурӣ ба ту нафъашон мерасад.
Ҳангоме, ки ман дар ҳоли бад қарор доштам, ту дар куҷо будӣ?
Ҳангоме, ки дар панҷсолагӣ бо бемории гулафшон дар беморхона яккаву танҳо мехобидам, ту дар куҷо будӣ?
Ҳангоме, ки дар мактаб маро «ятимчаи хонаи бачагон» гуфта мазоҳ мекарданд, ту дар куҷо будӣ?
Замоне, ки ман бори аввал ошиқ шудам ва ноком гардидам, ту дар куҷо будӣ?
Ҳангоме, ки ранҷи танҳоӣ мекашидам, ҷонам дар азоб буд, ту дар куҷо будӣ?
Марина Петровна хомӯш монд. Чунки ҷавоби ин саволҳо басо мушкил буд.
— Ман кор мекардам, — гуфт ӯ ниҳоят. — Ман кӯшиш мекардам зиндагиамро беҳбуд бахшам.
— Ва муваффақ шудӣ?
— На он қадар. Мардони шавҳаркардаам ҳам чандон омад надоштанд. Пул чун оби равон зуд тамом мешуд. Ва ба ҳамин ҳол омада расидам, ки дар ҳуҷраи коммуналӣ зиндагӣ мекунам.
— Афсӯс, — бе ягон эҳсоси ҳамдардӣ гуфт Алёна. — Лекин ҳамаи ин муаммои туст, на аз ман.
— Алёна, хоҳиш мекунам, ба ман имкон деҳ. Мехоҳам дар ҳаёт бо ту ҳамтақдир бигардам.
— Вақтро гузаронидӣ.
— Лекин ман модарат ҳастам! Ман ҳуқуқ дорам!
— Кадом ҳуқуқ? — Алёна чашмонро нимпӯш карда, пурсид: — Нисбати ман ту чӣ ҳуқуқ дошта метавонӣ?
— Масалан ҳуқуқи нигоҳубин. Фарзандон бояд волидайни куҳансолро нигоҳубин ва парасторӣ намоянд.
Мана, ин буд мақсади кушоду равшани ташрифи зан. Алёна лабханд зад.
— Оҳҳо, яъне, ки пул. Квартира ва пул.
— На танҳо пул! — садо баровард Марина Петровна. — Ман ҷиддан муносибатҳоро ба роҳ монданӣ ҳастам!
— Албатта, ки мехоҳӣ. Бахусус ҳоло. Зеро фаҳмидаӣ, ки ман соҳиби квартираи шахсӣ ва маоши хуб мебошам.
— Аз куҷо медонӣ, ки ман аз ҳамаи ин бохабарам?
— Ту маро чӣ гуна дарёфт кардӣ?
Гумон кардӣ ман гӯл ҳастам, таҳқиқ накардаам?
Муфаттиши хусусӣ Виктор Семёнович Кротов, собиқ опери фаврӣ алъон ба кофтукови одамон машғул аст.
Як моҳ аз ин пеш ту ба ӯ муроҷиат кардӣ. Вай на танҳо суроғаи ман, инчунин маълумотҳоро оиди ҷойи корам, маошам ва соҳиби квартираи ду ҳуҷрадор буданам пайдо карда, ба ту хабар дод.
Ин ҳисоботи ӯ понздаҳ ҳазор рубл арзиш дошт. Ту ин пулҳоро аз куҷо дарёфт кардӣ?
Ранги рӯи Мария Петровна канд.
— Ту дар бораи муфаттиши махфӣ аз куҷо хабар ёфтӣ?
— Чунки вай ҳамаашро худаш гуфта дод. Дирӯз бегоҳӣ ман бо вай вохӯрда пурсидам, ки кӣ ва барои чӣ маро кофтуков дорад.
— Ӯ ҳаргиз ҳуқуқи ошкори ин қазияро надошт.
— Дошт. Ман ба ӯ барои маълумоти нафаре, ки маро ҷустуҷӯ мекунад бист ҳазор рубл додам. Ана, барои ҳамин ҳам ман на танҳо аз муфаттиши фармуда огоҳӣ ёфтам, инчунин донистам, ки ту барои пардохти хизматонаи ӯ зару зеварҳоятро ҳам фурӯхтаӣ. Маълум, ки бисёр ҳам мехостӣ, ки маро дарёфт намоӣ.
Марина Петровна сарашро поин афканд.
— Ман… ман мехостам бо духтарам шинос шавам.
— Не, не, — гуфт Алёна. — Ту мехостӣ муаммоҳои манзил ва молиявии худро ҳал намоӣ.
Ва гумон кардӣ, ки ягона ман воситаи беҳтарини ҳалли мушкилиҳоят мебошам.
Манзили бепул, алименти пиронсолӣ, нигоҳубини махсус ҳангоми бемориҳои вазнин…
— Ҳаргиз ин тавр нест!
— Набошад, барои чӣ дар навбати аввал мехостӣ бифаҳмӣ, ки ман дар куҷо кор мекунам ва маошам чанд аст?
Агар ту духтаратро дидан мехостӣ, ба ту фақат суроғааш лозим буд.
Марина Петровна чун сайди ба дом афтода хомӯш шуд.
— Гӯш кун, — гуфт ӯ дар ниҳоят.- Ҳа, ман мехостам дар бораи зиндагии ту бидонам. Ин табиист. Чунки ҳар як модар мехоҳад донад, ки фарзандаш чӣ рӯзгоре дорад.
— Ҳар як модар инро набояд пас аз бисту ҳашт соли таваллуди фарзанд бидонад.
— Алёна, ман мефаҳмам, ки ту ба хашм омадаӣ…
— На. Ман монда шудаам. Лозим аст, ки барвақт бедор шуда, пагоҳ лоиҳаи муҳимеро супорам.
Барои ҳамин ҳам биё гуфтугӯро хотима бахшем. Амиқан аз ман чӣ мехоҳӣ?
Марина Петровна фаҳмид, ки бозӣ ба поён расидааст. Бояд ба мақсад гузашт.
— Майлаш, — гуфт ӯ. — Мехоҳам, ки ту маро дастгирӣ намоӣ. Аз ҷиҳати моддӣ.
Ва ба ман имкон диҳӣ, ки дар манзили ту муваққатан то ёфтани кори муносиб зиндагӣ кунам.
— Не!
— Чаро не? Охир ту духтарам ҳастӣ! Мутобиқи қонун ту бояд ба ман нигоҳубин кунӣ!
— Мутобиқи қонун, — оромона ҷавоб дод Алёна, — фарзандон бояд волидайни корношоям, ки худро мустақилона таъмин карда наметавонанд, парасторӣ намоянд, он ҳам ба ҳамон шарте, ки ин волидайн фарзандонро нигоҳубин, таъмин ва тарбият карда бошанд.
Аммо ту маро нигоҳубин ва тарбият накардаӣ. Зиёда аз ин зани панҷоҳу сесолаи коршоям ҳастӣ ва синнат ҳам ҳанӯз нафақавӣ нест.
— Ҳамаи инро ту аз куҷо медонӣ?
— Чунки ман ҳуқуқшинос ҳастам. Дар фирмаи тиҷоратӣ кор мекунам. Ба ҳалли ҳар гуна мубоҳисаҳои корпоративӣ сарукор дорам.
Марина Петровна худро тамоман аз даст дод. Вай ба эътирофи гуноҳҳои худ, эҳсосот ва тараҳҳуми ҳамсӯҳбат такя карданӣ буд. Лекин дар рӯбарӯи ӯ на духтарчаи нодони худро гумкарда, балки зане, ки ҳуқуқҳои худро амиқ медонист, истода буд.
— Охир, ман модари ту ҳастам, — бо яъсу ноумедӣ такрор кард ӯ.
— Не, — гуфт Алёна. — Ту фақат он зане ҳастӣ, ки маро тавлид кардаӣ. Ҳамааш ҳамин. На каму на бештар аз ин.
— Алёна, хоҳиш мекунам ба ман ёрӣ деҳ. Ман ҷойи мерафтагӣ надорам.
— Ҷойи мерафтагӣ дорӣ. Ба ҳамон манзили коммуналӣ ё ба хонаи марде, ки се соли охир бо ӯ зиндагӣ мекунӣ бирав.
— Кадом мардак?
— Геннадий Петрович Шукини панҷоҳу ҳаштсола, нафақагир, ронандаи автобус.
Муфаттиши махфӣ дар бораи ӯ ҳам гуфт. Ӯ се сол ин тараф ба ту нигоҳубин мекунад, то вақте, ки аз манзили ман хабардор нагардид.
Марина Петровна фаҳмид, ки баҳсро бохтааст. Ин духтарак дар бораи ӯ он қадар медонад, ки аз худаш ҳам зиёд.
— Мо бо Геннадий аз ҳам ҷудо шудем, — гуфт вай.
— Кай?
— Ду ҳафта аз ин пеш.
— Айнан дар он рӯзҳое, ки ту ҳисоботро аз муфаттиши махфӣ гирифтӣ. Ин тасодуф аст?
— Ин тавр нест. Хислатҳоямон бо ҳам рост наомад.
— Ё ин, ки ӯ хабардор шуд, ки духтар дориву манзили хуб дорад ва ба хулоса омад, ки ту дигар ба вай лозим нестӣ?
Марина Петровна аз шарм сурх шуда:
— Ин кори ту нест, — гуфт.
— Чаро кори ман набудааст, вақте ту аз ман кӯмак пурсида омадӣ. Маълум, ки ҳамин тавр ҳам ҳаст.
Аз ин хабардор шуда, Геннадий хулоса кардааст, ки агар ту духтар дошта бошӣ, бигузор ӯ ба модараш парасторӣ намояд.
Ва ту ҳам ба ин андеша омадӣ, ки агар ман соҳиби духтар бошам, метавон аз ҳисоби ӯ бе хавотир зиндагӣ кард. Андешаҳои хеле оқилона!
— Ҳеҷ кас ба ин хаёл нарафтааст!
— Набошад мақсад чист?
— Ман…ҷиддан муносибатҳоро бо ту ба роҳ монданӣ ҳастам.
— Корро аз он сар кун, ки ба худат аввалан кор ва баъдан манзили муносибро пайдо намо. Ҳангоме, ки одами мустақил шудӣ, ана, ҳамон вақт сӯҳбат мекунем.
— Лекин ман барои квартира пул надорам!
— Ин муаммои туст!
— Алёна, охир ман модари ту ҳастам!
— Бори охир ба ту мегӯям: маротибаи дигар ин вожаро ба забон гирӣ ҳамин дарро ба рӯят мезанам.
Марина Петровна фаҳмид, ки таҳдиди ӯ хушку холӣ нест.
Алёна сокит буд. Аммо дар паси ин оромӣ мавҷи тӯфони ниҳон мушоҳида мегардид.
— Хуб шудааст, — гуфт Марина Петровна. — Дигар ман худро модари ту намехонам. Лекин ба ман ёрӣ бирасон. Аққалан бо каме маблағ.
— Чӣ қадар?
— Панҷоҳ ҳазор. Барои хароҷотҳои аввалиндараҷа.
— Панҷоҳ ҳазор? — Алёна бо тааҷҷуб писханд зад. — Барои чӣ?
— Барои он, ки ман туро зодаам.
— Ман аз ту хоҳиш накардаам, ки маро тавлид кунӣ.
— Вале ман метавонистам…
— Чӣ? — Алёна чашмонашро нимкоф кард. — Ту чӣ кор карда метавонистӣ?
— Масалан…исқоти ҳамл…
— Метавонистӣ, лекин накардӣ. Ин интихоби ту буд. Барои ин ман дар назди ту ҳеҷ қарзе надорам.
— Алёна, хоҳиш мекунам…
— Не.
— Аққалан даҳ ҳазор.
— Не.
— Панҷ?
— Не.
— Ҳазор?
— Не.
Марина Петровна фаҳмид, ки ҳамаи имкониятҳоро ба кор даровард, аммо бе натиҷа.
— Ту сангдилӣ, — гуфт ӯ.
— Ман боадолатам. Дар зиндагӣ ҳар кас бори худро мекашад ва ба кирдорҳояш ҷавоб медиҳад.
— Лекин мо хешовандон ҳастем!
— Хешовандон онҳоянд, ки дар лаҳзаҳои душвор ҳамдигарро дастгирӣ мекунанд. Аммо ту назди ман дар лаҳзаи душвор омадӣ? Вақте фаҳмидӣ, ки аз ман чизе рӯёнидан мумкин, наздам ҳозир шудӣ.
— Ҳаргиз ин тавр нест!
— Набошад, барои чӣ қаблан маро ҷустуҷӯ накардӣ? Барои чӣ вақте, ки понздаҳсола будаму аз бемории варами шуш ҷонам дар азоб буд, наомадӣ, сари болинам нанишастӣ?
Барои чӣ ҳангоми бистсола буданам ва ба донишкада дохил шуданам ман ба хотират роҳ наёфтам?
Барои чӣ ҳангоме, ки дар биступанҷсолагӣ бори нахуст квартира харидам дар паҳлӯям набудӣ?
— Охир дар куҷо будани туро ман намедонистам.
— Росташро гӯю мон. Ҷустуҷӯ накардӣ. Акнун вақте, ки ба ту даркор шуд, духтаратро ба ёд овардӣ.
Марина Петровна ҳис кард, ки пойҳояш ба ӯ итоат намекунанд. Вай мефаҳмид, ки Алёна ҳақ аст, аммо онро эътироф кардан намехост.
— Алёна, ман ба иштибоҳ роҳ додаам. Аммо бигӯй, ки дар зиндагӣ кӣ хато намекунад.
— Дар ҳаёт ҳастанд ин гуна одамон ва ҳаққи ба гуноҳонашон ҷазо гирифтанро ҳам доранд.
— Намебинӣ, ки ман тавба карда истодаам!
— Тавба мекунӣ ё ба кӯмаки ман умед мебандӣ?
— Тавба мекунам!
— Бирав ва бо тавбаи худ бош. Ин на муаммои ман.
— Алёна, аз ту хоҳиш менамоям, бароям як имкони дигар бидеҳ.
— Имкон дода будам. Бисту ҳашт сол аз ин муқаддам. Лекин аз он истифода бурда натавонистӣ.
— Он вақт ман ҷавону бетаҷриба …
— Акнун пири таҷрибадор бигӯ. Аздусар ту ба назди ман на аз рӯи меҳру муҳаббат, балки муфлисию эҳтиёҷ рӯй овардӣ.
Марина Петровна дарк намуд, ки ба мағлубияти пурра дучор шудааст.
— Ту чӣ мехоҳӣ то ман онро иҷро намоям? — оҷизона пурсид ӯ.
— Ҳеҷ чиз. Ҳамон зиндагие, ки то замони аз ман хабар ёфтанат доштӣ, идома деҳ.
— Охир ман ягон ҷои рафтанӣ надорам!
— Ин муаммои ман нест.
— Алёна, набошад, аққалан бо маслиҳате кӯмак расон.
— Маслиҳате диҳам? — гуфт Алёна ба андеша рафта ва баъди лаҳзае гуфт:
— Мана як маслиҳати хуб: ба он одамон, ки замоне ба онҳо хиёнат кардаӣ умед мабанд. Онҳо метавонанд туро бубахшанд, аммо кӯмак намекунанд.
— Ман ба ту хиёнат накардаам! Фақат ҳамин, ки….
— Ҳамту партофтию рафтӣ. Дуруст фаҳмидам? Худи ҳамин магар хиёнат нест
— Лекин ман ба ту бадӣ кардан намехостам.
— Хубиро ҳам намехостӣ. Ин ҳар ду якест.
Марина Петровна фаҳмид, ки гуфтугӯ ба муаммои сарбаста табдил ёфт. Алёна ягон гузашт кардан намехоҳад.
— Хуб ҳамааш фаҳмо, — гуфт ӯ. — Ту маро набахшидӣ.
— Ҷойи бахшиш нест. Ман нисбатат кина надорам. Аммо бароят дар ҳаёти шахсии ман мутлақо ҷой нест.
— Аммо ман…
— Давом надиҳӣ ҳам мешавад. Ту барои ман ҳеҷ кас. Як одами бегонае, ки пул мепурсад. Ин хелаҳо дар кӯча аз аз ҳад зиёд.
— Алёна, бигузор дар байнамон масъалаи пул набошад, лекин мо бо ҳам дар алоқа буда метавонем-ку! Мумкин ҳар сари чанд вақт вохӯрем, гуфтугӯ кунем.
— Дар чӣ бора?
— Албатта, ки дар бораи зиндагӣ. Дар бораи вазъи корҳо, ҳамчун одамони муқаррарӣ.
— Одамони муқаррарӣ он вақт ҳамсӯҳбат мешаванд, ки манфиатҳои умумӣ ё ин ки қисмати умумӣ дошта бошанд. Дар байни ману ту на ину на он ҳаст.
— Лекин мо робитаи хунӣ дорем!
— Алоқаи хунӣ — ин биология. Одамон бошанд, на танҳо биология ҳастанд.
— Алёна, хоҳиш менамоям, ки барои туро беҳтар шинохтан имкон деҳ.
— Барои чӣ?
Охир, ту духтарам ҳастӣ, ба ман аҷиб аст, то бифаҳмам, ки ту чӣ хел одамӣ.
— Агар бароят аҷиб мебуд, хеле барвақт дар ҷустуҷӯи ман мешудӣ. На вақти дигар чун имрӯза, ки мехоҳӣ муаммоҳои худро ҳал намоӣ.
— Ман метарсидам, ки ту маро рад мекунӣ.
— Ва хеле ҳам дуруст фикр кардаӣ.
— Мумкин бо гузашти вақт…
— Ҳеҷ чиз тағйир намеёбад. Ман туро намешиносам ва шинохтан ҳам намехоҳам. Ба ман модаре, ки аз ман дар панҷоҳу сесолагӣ ёд кард, лозим нест.
— Алёна, аққалан пеши роҳи саъю ҳаракатҳои маро зоеъ магардон…
— Не. Ман вақти худро ба муносибатҳое, ки бунёдашон соф аз кизбу дурӯғ аст, сарф кардан намехоҳам.
— Ту назди ман на бо қалби саршори муҳаббат, балки аз рӯи лоилоҷӣ ва эҳтиёҷ омадаӣ. Ин асоси оила шуда наметавонад.
— Охир ман қатъан мехоҳам муносибатҳоро раҳандозӣ намоям!
— Мехоҳӣ ба роҳ монӣ, аз рӯи ростӣ кор гир. Бигӯй, ки ба ту квартира ва пул лозим. Ин талабҳоро зери меҳри модарӣ рӯйпӯш нагардон.
— Майлаш, — гуфт Марина Петровна. — Ҳа, ба ман ёрӣ зарур. Лекин ин маънои онро надорад, ки ман туро дӯст намедошта бошам.
— Дӯст намедорӣ. Он одамеро, ки намешиносӣ дӯст доштан амри маҳол аст.
— Лекин ман модар ҳастам.
— Хамӯш. Мо аллакай собит кардем, ки модарам нестӣ. Ту танҳо зане ҳастӣ, ки маро тавлид кардаӣ, на аз ин зиёд.
— Алёна чаро ту ин қадар сангдил ҳастӣ?
— Ман сангдил нестам. Ман ҳақиқатгӯям. Сангдил рафтори касест, ки кӯдакро партофта, бисту ҳашт сол гумном мешавад. Ва баъд пайдо шуда, талабҳо мегузорад.
— Ман талаб не, хоҳиш мекунам!
— Не, ту талаб карда истодаӣ. Охир, гуфтӣ-ку, фарзандон бояд волидайнро парасторӣ намоянд.
— Хеле хуб ман дигар худро модар намегӯям. Аз барои Худо ба ман ёрдам кун. Аққалан муваққатӣ, то ин ки ман қоматамро андак рост кунам.
— Баҳри ин чанд вақт лозим?
— Тақрибан ду моҳ. Кор ёфта барои харидани манзил маблағ ғун менамоям.
— Дар ду моҳ метавонӣ барои квартира маблағи басанда ёбӣ? — Алёна заҳрханд зад. — Бо маоши пасттарин?
Квартираи як ҳуҷрагӣ дар ноҳияи мо се миллион арзиш дорад. Барои соҳиб шудан ба он чанд сол лозим аст, мефаҳмӣ?
— Агар харида натавонам, ба иҷора гирифта метавонам-ку!
— Арзиши иҷораи якҳуҷрагӣ медонӣ чанд пул? — Сӣ ҳазор дар як моҳ. Бар замми ин хизматрасониҳои маишӣ, ҷамъ хӯрокворӣ ва боз сарулибос. Ту дар як моҳ чӣ қадар маошро дар назар дорӣ?
— Намедонам, шояд чил-панҷоҳ ҳазор рубл бошад.
— Дар панҷоҳу сесолагӣ, бе таҳсилот ва таҷрибаи кори муосир инро ӯҳда карда метавонӣ? Ба назарам ту як одами хаёлотӣ ҳастӣ!
— Нашавад, манзили як ҳуҷрагиро ба иҷора мегирам.
— Як ҳуҷрагӣ понздаҳ ҳазор арзиш дорад. Бар замми ин хизматҳои маишӣ ҳабдаҳ ҳазор, хӯрокворӣ даҳ ҳазор. Боз сарулибос, роҳкиро, доруворӣ — даҳ ҳазор. Ҷамъ сиву ҳафт ҳазор. Ту чунин корро, ки ба ҳамин хароҷотҳо расад, аз куҷо меёбӣ?
— Аз ягон ҷой, албатта, ки ёфт мешудагист.
— Не, намеёбӣ. Зеро ту хоҳиши ҷустуҷӯ кардан надорӣ.
Ту умедворӣ, ки ман тараҳҳум карда, ба манзилам роҳ медиҳам. Баъд ҳаракат мекунӣ, ки ҳарчӣ зиёдтар рӯзҳоятро дар манзили ман кӯтоҳ намоӣ.
— Не ҳаргиз!
— Набошад исбот кун. Худи ҳозир аз пайи ҷустуҷӯи кор шав. Ба ҳуҷраат надаро, баҳудаю беҳуда бо Интернет машғул нашав. Бирав аз пайи кор шав!.
— Лекин аллакай шом шуда истодааст.
— Мағозаҳои шабонарӯзӣ кор мекунанд. Дарбонҳо, фаррошҳо лозиманд. Бирав ва ҷустуҷӯ бикун.
— Алёна, магар ту одамигарӣ надорӣ!
— Ман одамам. Ва барои ҳамин ҳам муаммоҳои туро ба ҷойи ту ҳал карданӣ нестам.
— Лекин ман тани танҳо аз ӯҳдааш баромада наметавонам.
— Дар ин сурат ин муаммои туст. Ман аз панҷсолагӣ корҳои худро саранҷом мекардам. Бовар дорам, ки ту дар панҷоҳу сесолагӣ аз ӯҳдааш мебароӣ.
— Лекин ман ба ин тарз ҳаёт одат накардаам.
— Одат мекунӣ ё не ба ман чӣ фарқ?
Марина Петровна фаҳмид, ки аз тамоми захираи имкониятҳояш истифода бурд, аммо Алёна ҳамчунон бераҳм боқӣ мемонад.
— Майлаш, — гуфт вай, — ба ман ошкор шуд, ки ту ба ман кӯмак кардан намехоҳӣ.
— Ҳатто хаёл ҳам накун!
— Набошад, ман рафтам..
— Бирав.
— Дигар намеоям.
— Паноҳат ба Худо.
— Занг ҳам намезанам.
— Хуб мешавад.
— Рақами телефонатро хомӯш мекунам.
— Ин кори ту.
Чанд қадам гузошта, Марина Петровна тарафи дар рӯй гардонд ва бозистод.
— Алёна, мабодо аҳволам ниҳоят бад гардад, саломатиам вазнин шавад, ё ин, ки воқеае бо ман рӯй диҳад?
— Ёрии таъҷилиро даъват кун, ба хадамоти иҷтимоӣ муроҷиат намо. Онҳо ёрӣ медиҳанд.
— Охир ман…
— Давом надиҳӣ ҳам майлаш. Ту барои ман ҳеҷ кас.
— Хуб, — гуфт Марина Петровна. — Набошад хайр. Хуш бимон!
— Хайр!
Марина Петровна сӯи зинапояҳо роҳ гирифт, лекин назди лифт бозистод ва ба қафо нигоҳ кард:
Алёна, агар ман ислоҳ шавам, чӣ? Агар кор, манзил ёбам ва исбот кунам, ки ман ҳам мустақилона зиндагӣ карда метавонам.
— Бо ин гапат чӣ мехоҳӣ?
— Дар он ҳолат ту ба ман имкон медиҳӣ?
— Не, — гуфт Алёна. — Ҳеҷ гоҳ. Зеро ту ислоҳношавандаӣ.
Ҳафтаи дигар боз меоӣ, шикоят мекунӣ, ки — оҳ зиндагиат чӣ қадар вазнин ва боз ҳамон навори кӯҳнаи пурсиши кӯмакро такрор менамоӣ. Ҳатто, агар кор ёбӣ ҳам аздусар хаёл мекунӣ, ки ман аз ту оиди чизе вазифадор ҳастам.
— Чаро ин тавр хаёл мекунӣ?
— Чунки ин турфа одамонро медонам. Онҳо ҳама вақт сабабҳо кофта, ба гӯши одамон варсоқӣ мехонанд, ки бояд ба онҳо кӯмак расонанд.
— Алёна, ман аз он ту гуфтагӣ одамҳо нестам…
— Аз ҳамонҳоӣ. Набошад ба ин ҷо бо талаб намеомадӣ. Бирав ва дигар наё. Ман аз ин дида корҳои заруртар дорам.
Марина Петровна дақиқае дигар истод, баъд ба қафо баргашт, тариқи зинапояҳо ба поён роҳ пеш гирифт.
Алёна дарро пӯшида, калиди тамоми қулфҳоро тоб дода, маҳкам кард.
Рӯзи дигар Марина Петровна ба муфаттиши махфӣ Кротов занг зада хоҳиш кард, хешовандони дигарро ҷустуҷӯ намояд. Охир, мумкин аст Алёна шояд холаю аммаҳо, тағою амакҳо, амакбачаю тағобачаҳо дошта бошад. Гуфта намешавад, шояд касе аз онҳо ӯро дастгир шавад.
Дар ин бора Алёна пас аз як ҳафта тавассути ҳамон муфаттиш, ки барои ин маълумот маблағи алоҳида пурсид, огоҳӣ ёфт. Вай лабханде заду ба корҳои худ идома дод.
Марина Петровна бо вуҷуди ин ба худ кори муносиб ёфта натавонист. Баъди як моҳ ӯ ба хонаи Геннадий Петрович баргашт. Лекин мардак аллакай бо зани дигар зиндагӣ мекард.
Зарур омад бар ивази як кати хобгоҳ бо моҳонаи понздаҳ ҳазор рубл дар маркази савдо фаррошӣ намояд.
Ҳар бегоҳ ӯ аз шафати бинои рақами ҳабдаҳи кӯчаи Заречний гузашта, сарро баланд карда, ба тирезаҳои ошёнаи панҷум нигоҳ мекард ва ба фикр ғӯтавар шуда, андеша мекард, ки зиндагӣ то чӣ андоза душвор ва ноадолатона аст.
…Лекин дигар ба пахши занги дар ҷуръат намекард.
© Рустамов З., 2025
Аз Инет, аз русӣ тарҷумаи Заҳриддин Рустамов